مقالات

  1. فرش اردبیل
    30 دی 1 دقیقه خواندن

    فرش اردبیل

    قالی اردبیل فارسی قالی اردبیل، از نظر طرح وبافت یکی از مشهور ترین قالی های جهان است که در فهرست 50 اثر خارق العاده هنری برگزیده جهان قرار دارد.این فرش، به عنوان یک سند تاریخی به شمار می آید، چون دارای تاریخ و امضا است و قدمت آن به دوران صفوی می رسد.تاروپود قالی اردبیلی، از جنس ابریشم و دارای گره ترکی است.در مقایسه با قالی های سرشناس آن دوران، این قالی طرحی آرام دارد و نقوش انسان وجانوران در آن یافت نمی شود زیرا برای استفاده در مکان مقدس بافته شده بود. انواع فرش اردبیل قالی شیخ صفی قالی معروف اردبیل، شیخ صفی الدین اردبیلی نام دارد که از مسجدی واقع در مصلی اردبیل ، که شاه اسماعیل و جد او شیخ صفی الدین،مدفون شده اند بدست آمده است.این قالی ها به دستور شاه تهماسب اول، بافته شدند و بعد از اینکه تمام شد، آن را در کف تالار قندیل خانه حرم شیخ صفی الدین اردبیلی پهن کردند که زلزله سال1840 میلادی باعث شد که به قالی اسیب برسد. قالی سر انداز یکی از فرش های اردبیل، قالیچه سرانداز یا کلگی است که به صورت باریک و بلند بافته می شوند که از آنها می توان به عنوان کناره در خانه یا محل کار استفاده کرد.رنگ های بکاررفته در آن، آبی، نخودی، ارغوانی روشن و قرمز می باشد و طرح این نوع قالی ها، هراتی شکسته است. قالیچه پادری سراب قالیچه های سراب، قالی های کناره است .این فرش ها دارای پرز بلند و دوام زیاد هستند ورنگ های آن، لاکی قرمز، کرم، آبی، سورمه ای و فیروزه ای می باشد. گلیم بافی در اردبیل اردبیل، جزء مناطق ایران است که گلیم بافی در آن رواج دارد.نقش های سنتی و اساطیری که در گلیم بکار می رود، مظهر نمادها و نقش هایی از خواسته هایساکنان منطقه، می باشد.این نقوش شامل، نقش سمار سینی و خرچنگ در متن گلیم، اژدها و گردونه مهر در حاشیه گلیم استفاده می شود.مراکز مهم و عمده تولید گلیم، درشهر نمین،مغان و روستاهای تابع آن،وجود دارد. گلیم پشمی بافت اصلی گلیم پشمی، از پشم خالص می باشد و جنس آن با الیاف مصنوعی فرق دارد، علاوه برآن، خاصیت های درمانی زیادی دارد که نرمی و لطافت خاص آن باعث بهبود التهابات پوستی می شود و دمای بدن را حفظ می کند.این محصول، خاصیت آرامش بخش دارد و باعث تسریع گردش خون و از بین رفتن گرفتگی عضلانی می شود. گلیم عنبران گلیم دستباف عنبران، در شهر عنبران استان اردبیل بافته می شود.این گلیم، نشان بین المللی کیفیت از سازمان جهانی یونسکو را دریافت کرده است .بافت گلیم عنبران ، از الیاف پشمی مقبولی استفاده می گردد.امروزه بخاطر کاهش هزینه نهایی گلیم، از نخ اکریلیک استفاده می شود.بیشتر نقوش اصلی این گلیم ها، جنگل، بوته وبوکوگل هستند. منابع :fa.wikipedia.org pazirikco.com

    آموزشی مشاهده مقاله
  2. معرفی فرش و گلیم استان قزوین
    30 دی 13 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم استان قزوین

    فرش قزوین فرش قزوین از معروف ترین هنرهای استان قزوین است و از گذشته در شهر قزوین و بخشهای گسترده آن بافتن گلیم، جاجیم، قالی و قالیچه رواجداشته و زنان و مردان ایلات و عشایر این منطقه تاریخی روزهای فراغت خود را به بافتنفرش اختصاص میدادند. هنوز هم در تمامی روستاها بافتن گلیم و جاجیم كمابیش رواج دارد و جزو آئین و عادات مردم روستانشین است.اگر زن روستایی بیشتر به بافتن گلیم و جاجیم دلخوش كرده و كمتر به بافتن قالی وقالیچه میپردازد، به این علت است كه جاجیم و گلیم مانند قالی و قالیچه نیاز به تار و پود زیادو نقشه از پیش اماده ندارد بلكه بافنده به یاری ذوق خود با وسایل مقدماتی كه تهیه كردهمیتواند به آسانی اشكال طبیعت را در هیبت هندسی و كاملا انتزاعی در كار خود نقش كندوبه یاری رنگهای تند و درخشان رشتههای آمادهاش، دستاورد خود را در طرح یک هنر بومیبه ثمر برساند. فرش در قزوین برخلاف تصور بسیاری از مردم اهمیت اساسی فرش تنها به میزان تعداد رجها و گرههای آن نیست، بلكه به میزان تبحر و هنری است كه در تركیب این چهار عنصر اصل بكاربرده میشود. این عناصر را در فرشهایی كه در گذشته نه چندان دور در كارخانهها وكارگاههای كوچک در شهر قزوین بدست استادان چیره دست و هنرمند بافته میشد بخوبیمیتوان دریافت كه یكی از این كارخانههای بزرگ (اعتماد) و دیگری (سلامت) بود كهفرشهایی هنوز هم شهرت جهانی خود را حفظ كرده است و از مرغوبترین و اصیلترینفرشهای ایران محسوب میشود. قالی روستایی قزوین عموماً به صورت ذهنی بافته میشود. طرح این فرشها اکثراً با الهام از گلها، برگها، حیوانات و پرندگانی است که بافنده در طبیعت با آنها تماس دائمی داشته و یا اشیاء و توتمهای قبیلهای است که به آنها تعلق خاطر دارد. تمامی این طرحها به صورت شکسته و هندسی و بدون نقشه بافته میشود و به همین دلیل این فرشها عموماً متقارن از کار در نمیآیند. کلیه مراحل تولید این فرش اغلب از ابتدا تا انتها توسط خود روستائیان انجام میشود. البته در حال حاضر رنگ کردن پشمها به شیوه سنتی در کمتر روستایی انجام میشود و بیشتر یا از پشمهای رنگ شده آماده جهت بافت استفاده میکنند و یا از پودرهای رنگی که از شهر تهیه میشود و ثبات لازم را ندارد. سبک، رنگ و نقشه در فرش قزوین از قدیم در اطراف قزوین فرش متداول بوده ـ در دهات ـ میان ایلات ساكن حوزه قزوینغالب كناره قالیچه، گلیم و جاجیم بافته میشد.فرش قزوین دارای رنگ ثابت است و از رنگهای گیاهی در آن استفاده می کردند. اما از حیث بافت تعریفی ندارد، نقشههای آنهم اگر چه بوی است اما جالبنیست.فرشهایی كه در شهر بافته میشد دارای سبک خاصی نیست اغلب نقشههای مرغوبی ازجمله شاه عباس لچک ترنج، حاجخانمی، ظل السطانی بود كه از نظر كمیت و كیفیت بسیارخوب است. نقشه شاه عباسی نقشه شاه عباسی به سلسله طرحهایی اطلاق میشود كه بیشتر عوامل شكلگیری آنها رانگارهها و نقشهای مرسوم در دوره صفویه و سلطنت شاه عباس تشكیل میدهد. فرش نقشه شاه عباسی این عناصر و نقشها عبارتند از: گلهای چند پر ساده و مركب معروف به شاه عباس وخطوط كمانی پیمان، اسلیمیها و نگارههایی به شكل ابرهای چینی كه برای تزئین متن به كارمیروند. طرحهای شاه عباسی به انواع افشان، لچک ترنج، ترنجدار، درختی، جانوری، شیخصفی، طره دار سلسلهای شاه عباسی تصرفی، ترنجی طره دار، بوته دار، لچک ترنج كفساده قابل تقسیم است. الف) شاه عباسی افشان زمینه اینگونه فرشها مشحون از برگها و گلهای اسلیمی و ختایی و خطوط مدور كمانی است كه هر یک بر دیگری سوارند و بعضی از آنها حیواناتی چند را در میان شاخ و برگهایخود پناه دادهاند، به نحوی كه باغی پر از گلهای رنگارنگ را تداعی میكنند.این باغ پرگل بهوسیلهی حواشی باریک و حواشی پهنتر احاطه شده كه خود نیز گلهای سرخ و برگهای نخلی و بعضیشان نقوش هندسی را دربردارند. نقشه شاه عباسی افشان، فاقد ترنج میانی و لچكهایچهارگوشه است و برخلاف افشان تكراری، طرح ردیفهای پائینی در ردیفهای بالایی تكرارنمیشود و تنها از نیمهی قالی به بعد است كه این نقوش قرینه میشوند. ب) شاه عباسی لچک ترنج این طرح كه از زمانهای قدیم جهت تزئین جلوههای چرمی و كتب قدیمی به كار میرفته و از اصالت ویژهای برخوردار است بعدها توسط هنرمندان طراح، برای قالی بافی نیز به كار رفت.طرح این گونه فرشها دارای ترنج میانی به شكل دایره یا لوزی است كه دو سر ترنج در بالا وپائین و گاه طرفین نیز آن را احاطه میكند. چهارگوشهی زمینهی میانی را چهار نقش یكسانبه نام لچک كه اكثرٹ ربعی از ترنج میانی است تزئین میكند. داخل ترنج و همچنین لچكها پیچها و برگهای نخل مانند و اسلیمیهای دهن اژدهایی و نقوش از برگهای ختایی و شاهعباسی گرداگرد ترنج را پر میكنند.در پارهای از نقوشی ترنجها از دو طرح مركزی ولیكنمتحد المركز تشكیل میشوند. ج) نقش شاه عباس (جانوری) طرح این نوع قالیها كه بیشتر در كرمان و قم مرسوم است تركیبی از نقوش سنتی وحیوانات با اعمال سلیقههای مختلف است، نقش مركزی معمولا مشحون از گلهایشاهعباسی و ختایی است كه به توسط لچكها و حواشی حیواندار محصور شده است.در اینگونه طرفها گوزنها، گرگها و شیرها و غزالان هماهنگ با چرخش شاخههای پیچان در تک وتاب و جست و خیزند و استفاده ی متناوب از نقش حیوانات ظریف متن در حاشیه به صورتیقرینه به آن زیبایی خاصی میبخشد. د) شاه عباس (طرهدار) این طرح دارای ترنجی ظریف در وسط است و متن آن مشحون از گلها و برگهای شاهعباسی و اسلیمی است كه به قرینه بافته شدهاند. ویژگی این نقش، طرهای است، كه به صورتسلسله گرداگرد متن آمده است. ه) شاه عباسی شیخ صفی قالیهای با این نام، با الهام از فرش معروف آرامگاه شیخ صفیالدین اربیلی طراحیمیشوند.این گونه فرشها در وسط ترنجی دارند كه با گلهای بسیاری احاطه شده است. اینگلها كه اصطلاحٹ به خربزهای شهرت دارند در مقیاس بزرگتر برای بافت قالیهای بزرگترشیخ صفی به كار میروند. و) شاه عباسی تصرفی عوامل تشكیل دهنده این نوع طرح، همان نقوش اصیل شاه عباسی است كه توسط خطوط مانی و پیچان در یكدیگر ادغام یافته، گردش میكنند. قرینه سازی و هماهنگی به نقشقالی حالتی دلپذیر میبخشد. نقش بتهای (ظل السطان) نقش بته چه بصورت نقشهای گردان (منحنی) و یا هندسی (شكسته) همواره زینت بخشتولیدات بسیاری در صنایع دستی كشورمان بوده است. فرش نقشه بته ای تشبیه این نقش درایران به شعله و نمادی از آتشكده زرتشتیان و یا میوه كاج، نخل، بادام، صنوبر و یا پرندههمسر و یا مشتبه ساختن آن با شیارهای رودخانه جو منادر دره كشمیر و میوه انبه و یاسگی به معنی طوطی ماده در هند، نشانه احترام و اعتقادی است كه در باورهای عامر دوكشور برای این نقش قائلند نقش بته به صورت ساده یا گلدار تحت عنوان قبادخانی خاص عشایر جنوب و بخصوصفارس است كه به همراه نقوش ستارهای و رنگهای دلپذیر به صورت سرتاسری بافتههایمنطقه را زینت میدهد. نقشه حاج خانمی نقشه گلدانی دارای انواع مختلفی با اسامی متفاوتند كه نام پارهای از آنها از این قرار است:نقشه گلدانی ختائی ـ ظل السلطان (گل و بلبل) حاج خانمی (جوشقان) سراسری، محرابی دوطرفی، تكراری، لچک ترنج، یک طرفه، دوط رفه فرش نقشه حاج خانمی نوع دیگری از نقش گلدانی كه در بازار تهران به حاج خانم و در شیراز به نقش ناظم مشهور است به قالیچههای ناظم كشكولی اطلاق میشود، كه رعایت دقیق تناسبات و خصویات،اندازه و ابعاد نگارههای مشابه و مكرر در سرتاسر آن از جمله ویژگیهای مهم آناست. آشنایی با گلیم قزوین گِلیم یا پَلاس یکی از انواع صنایع دستی زیراندازی و پوششی است که از ابریشم، موی بز، پشم گوسفند و یا دیگر چهارپایان اهلی بافته میشود. گلیم به شکل سنتیاش، معمولاً برای پوشاندن زمین، دیوار و یا رواندازی برای حیوانات باربر استفاده میشود ولی امروزه به عنوان یک پوشش مدرن برای خانههای شهری نیز خریداری میشود. این فرش در زبان فارسی نامهای مختلفی دارد. گلیم در افغانستان، گیلیم در اوکراین، بداس در قفقاز، لیاط در سوریه و لبنان، چیلیم در رومانی و همچنین کیلیم در ترکیه و لهستان و مجارستان و عربستان از جمله نامهای متفاوت آن است. رنگهای استفاده شده در گلیم سنتی گیاهی هستند. گاهی گلیمها را برای جلوه بیشتر و کهنه شدن رنگ، با چای و پوست گردو شستشو میدهند. تفاوت گلیم با فرش در چندین مساله و بصورت عمده در نحوه بافت و اندازهاست. گلیم نقشه ندارد و در اصطلاح به صورت حسی بافته میشود و به ندرت در اندازه بزرگ تر از ۳ متر در ۴ متر مشاهده میشود. طرح و نقشه گلیم, آشنایی با گلیم قزوین اندازههای سنتی گلیم براساس ابعاد چادرهای عشایری که آنها را میبافتهاند شکل گرفتهاست. هنرمندان قزوین که وارث هنر دوره صفوی بودند در رشته های هنری به فعالیت پرداختند، در هنر منبت و مشبک، مقرنس کاریهای منظم و گچ بریهای در هم پیچیده بسیار زیبا، قلمدان سازی، نقاشی پشت شیشه و نقش های تزئینی آثار بیشماری به گونه بسیار زیبا و دلفریب پدید آوردند تا بدانجا که قزوین بعد از شیراز و اصفهان از مراکز هنری مهم به شمار می آمد. سبک نگارگری قزوین سرشار از ویژگیهایی بود که در آن زمان بی مانند بود و در خطاطی و خوشنویسی بار دیگر به منتهای کمال رسید ولی در دوران قاجار بر اثر هرج و مرج موجود در کشور، قزوین رونق هنری خود را از دست داد. صنایع دستی قزوین عبارتند از: نگارگری، قلمدان سازی، سوزن دوزی، حکاکی، قلم زنی و فرش بافی (بافت انواع قالی و گلیم) و جاجیم بافی. منبع: firoozehcarpet.irwww.beytoote.com نویسنده:افروزی

    آموزشی مشاهده مقاله
  3. معرفی فرش و گلیم استان مرکزی
    29 دی 3 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم استان مرکزی

    استان مرکزی استان مركزی، همان گونه كه از نام آن پیداست، از مناطق مركزی ایران است و ناحیه ای است قدیمی كهبا توجه به اوضاع و احوال طبیعی و مساعد آن جایگاهی مناسب برای سكونت بوده است. اهالی استان به ویژه در روستاها به كار كشاورزی و در کنار آن به دامداری و صنایع دستی و فرش بافی اشتغال دارند.در ادامه این مطلب به جزئیات بیشتری از هنر فرش بافی و گلیم بافی این منطقه میپردازیم در ادامه با ما همراه باشید. برخی از ویژگی های فرش استان مرکزی هنر و صنعت فرش بافی و صنایع جانبی آن از قبیل طراحی، رنگرزی، ریسندگی، و رفوگری در یك قرن اخیر در منطقه تا بدان جا رونق یافته كه این استان را در ردیف یكی از بخش های مهم فرش بافی ایران آورده است. گستردگي و تنوع نقشه در اين استان در حد بالایی است و اكثر نقشه هاي جديد مورد استفاده از شهرهاي اصفهان و قم و تلفيقي از نقشه هاي منطقه ً از طرحهاي محلي است و در دهه هاي اخير دچار است. اين نقوش عبارت هستند از : 1 .ماهي درهم، 2 .مرغ ماهيخوار، 3. تک بند، 4 .ستوني، 5 .لچک ترنج، 6 .بته مير، 7 .جغرافيا، 8 .دستگاهي، 9. اطلسي، 10 .ليليان، 11 .زير خاکي، 12 .بند ريحان، 13 .مهرجو، 14 .کف ساده، 15 .شاه عباسي و 16 .افشان. در اراك و نواحی آن چهار نوع فرش مشخص بافته می شود: فرش ساروق: فرش دستباف ساروق اراک جزو شناخته شده ترین فرش های دستباف ایرانی است. دو روستای جیریا و ساروق در حدود 35 تا 40 کیلومتری شمال اراک واقع شده اند. در گذشته کل این منطقه به ساروق شهرت داشته است. لذا برند قالی ساروق در دنیا جزو مشهور ترین برندها و مناطق جغرافیایی تولید فرش ایرانی است. اراک امروزی در آن زمان به سلطان آباد شهرت داشت و فرش های درشت بافت تری به نسبت فرش ساروق و جیریا تولید می کرد فرش فراهان:از فرشهای سبک روستایی است که در منطقه فراهان واقع در استان مرکزی در مرکز ایران بافته میشود. در این قالی از گره نامتقارن با تار و پود پنبهای و پرز پشمی استفاده شده است. واگیرهای و لچک و ترنج از طرحهای رایج و قرمز، سبز، نخودی، آبی، کرم، صورتی و زرد از رنگهای رایج قالی فراهان است محال:فرش محال معمولاً درشت باف است، اما از فرش مشک آباد ريزتر و مرغوب تر است. درباره نام محال نظرهای گوناگونی داده اند، از جمله:از نام محلات گرفته شده است، چون فرش های مرغوب به نام محال در آن مراكز بافته می شود؛در زبان عربی محال به معنی محل هاست كه سفارش بافت قالی به آن مراكز می دادند:فرش محال همان ويژگی های بافته های مشک آباد را دارد، ولی فشرده تر بافته شده ورنگ بندی آن دقيق تر و شفاف تر و زيباتر است: طرح فرش محال متنوع و اغلب دارای ترنجی بيضی شكل و نقوش هراتی است. اين فرش را به بافندگان فراهان و دولاخور سفارش می دادند، اما امروزه بافندگان سعی می كنند قالی ساروق ببافند و به بازار عرضه كنند، چرا که اين قالی خواستار بيشتری دارد. مشک آباد (ابراهيم آباد):قريه مشک آباد در حوالی شهر اراك قرار دارد.قالی مشک آباد كوچك پارچه، درشت باف، و ارزان قيمت است و پرز بلند دارد. نزديک به 20 قريه حوالی مشک آباد فرش هايی به اين نام می بافند. طرح های فرش مشک آباد اغلب میناخانی، گل حنايی، و هراتی است. گره اين فرش ها نامتقارن، پود آن آبی، و دار معمول در اين ناحيه عمودی است. “گليم” و “جاجيم” بافي دو هنر دستي مردم استان مركزي است از صنايع دستي مرسوم در استان مركزي گليمبافي ميباشد. گليمبافي در مناطق مختلف شهرستان ساوه همچون مأموينه، زاويه و نوبران رواج دارد. در گليم ساوه استفاده از رنگهاي مناسب و طرحهاي زيبا ديده ميشود و اين امر گليم ساوه را در سطح استان مطرح ساخته است. روستاي “نورعلي بيگ“ در بخش مركزي ساوه از جمله روستاهايي است كه بافت گليم در آن مشهود است. از انواع گليمها، خورجين، گاله يا به اصطلاح ساوه “گووالا” و غيره تهيه ميشود. گاله اغلب در كودكشي مورد استفاده قرار ميگيرد. “سفره آرد” يا به قول محليها “اون سفرا” از ديگر دستبافتهاي مردم اين ديار است. سفره آرد گليمي ظريف از نخ پنبه است و معمولاً در نانپزي مورد استفاده قرار ميگيرد. به گزارش بخش ايرانشناسي ايسنا، جاجيمبافي نيز يكي ديگر از هنرهاي دستي استان مركزي است. در گذشته جاجيمبافي در شهرستان خمين مرسوم بود. در حال حاضر به جز در يك يا دو روستا در دهستان “آشناخي“ بافت جاجيم ديگر متداول نيست. موارد مصرفي جاجيم در روكش لحاف و روانداز و همچنين پوشش كف اتاق است. طرحهاي جاجيم عبارتند از: تخته طلا، قيچي، هزارپيشه و گل قاصدك منبع: سایت مرکز ملی فرش نویسنده:افروزی

    آموزشی مشاهده مقاله
  4. معرفی فرش و گلیم خراسان جنوبی
    29 دی 6 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم خراسان جنوبی

    فرش خراسان جنوبی فرش خراسان جنوبی از گذشته تا به امروز یکی از مشهورترین فرش های ایران است که مورد توجه بسیاری از مردم قرار گرفته است و مردم این خطه از کشور مشهور به قالی و قالیچه بافی هستند در مطالب زیر اطلاعات کلی در مورد این فرش و گلیم این استان گرد آوری کرده ایم که شما را در سناخت بهتر فرش و گلیم این منطقه کمک میکند ایرانیان از صدها سال پیش تاکنون در محصولات ابریشمی، پشم، سنگهای گران قیمت و فرش شهره بوده اند و بازرگانان اروپایی از طریق جاده ابریشم به داد و ستد با آنها پرداخته اند. صنایع دستی یکی از مساعد ترین زمینه های اشتغال زایی است و در به کارگیری نیروهای خلاق نقشی موثر دارد و باید به عنوان راه حلی برای مشکلات جوانان مورد بررسی قرار گیرد که در این راستا شرایط اقلیمی و محدودیت های منطقه ای سهم عمده ای در ناشناخته ماندن این هنرها در هر منطقه داشته است. از این میان 250 رشته شناسایی شده و کددار صنایع دستی و هنرهای سنتی در کشور بیش از 40 رشته در استان خراسان جنوبی زمینه فعالیت دارند که قالی و قالیچه بافی از مهمترین آنهاست. شرکت شرق بیرجند از بزرگترین تولید کنندگان فرش در منطقه بیرجند بوده است. این شرکت را می توان قدیمی ترین شرکت خصوصی ایرانی در تهیه قالی دستباف معرفی کرد. تاریخ تأسیس این شرکت به سال 1308 بازمی گردد که کلیه قالیهای این شرکت مارک دار بوده و عبارت (شرکت شرق بیرجند) در میان نمادی از خورشید قرار گرفته است. به طور کلی وضعیت قالیبافی منطقه را طی یک صد سال اخیر می توان به سه دوره تقسیم کرد: سالهای قبل از 1200 هـ .ش تا 1300 که دوران بافت قالی خوب و ممتاز منطقه است. سالهای 1300 تا 1322 هـ .ش که در این دوره به دلیل وقوع جنگهای جهانی اول و دوم و به ویژه عواقب حاصل از آنها علیرغم تولیدات نسبتا خوب در مناطقی همچون مود و شهر بیرجند رکود و آشفتگی خاصی در وضع صادرات و فروش فرش به وجود آمد که خود زمینه مناسبی برای تحولات آتی بود. از سال 1330 هـ .ش دوران شکوفایی و تجدید حیات فرش منطقه آغاز شد و به تدریج با آغاز فعالیت تولید کنندگان و بافندگان زبده ای از جمله عزیزمحمد زهرایی، دکتر عبدالعلی احمدی، عبدالمجید جمشیدی و غلامحسین کامیابی، این هنر شهرت گذشته خود را در این منطقه بازیافت. نحوه بافت قالی در خراسان جنوبی پس از نصب دار و چله کشی و نصب چوب هاف و کوجی، چند رج به صورت گلیم باف بافته می شود و همزمان کناره پیچ (شیرازه) به صورت یک خامه سه لایی از میان سه تار کناری قالی عبور داده شده که در حین بافت کناره های قالی و قالیچه را سفت و محکم نگه می دارد. پس از ساده بافی ابتدای قالی، بافت قالی آغاز می شود با بالا و پایین آوردن کوجی پس از هر رج تارهای زیر و رو تعویض می شوند و پس از بافت هر رج، پود نازک از دو ردیف تار زیر و روی قالی رد می شود. ابتدا با ضربات آهسته و ریز و سپس با ضربات محکم شانه بر پود می کوبند تا محکم شود پس از تعویض دوباره تارها پود ضخیم استفاده شده و کوبیده می شود. پس از بافت دو تا سه رج با دست و به ندرت با سرکش و شانه، قسمت بافته شده صاف و با قیچی پرداخت می شود. دو نوع بافت فارسی و ترکی در این استان رایج است. بافت تایی (یکی) نیز در این استان رواج دارد که به لحاظ ظرافت و دقت بافت، مدت زمان انجام کار را زیاد کرده و به این دلیل کمتر مورد استفاده قرار می گیرد. مراکز مهم بافت قالی و قالیچه بافت قالی در اکثر روستاها و شهرستان های این استان رواج دارد به طوری که حدود بیش از 80 درصد ساکنان روستاها به این حرفه اشتغال دارند. از مناطق مهم بافت قالی می توان به مود، درخش، گسک، چاج، آسیابان، تقاب، نوکند، سربیشه، القار، خوسف، باغستان، کوشکک، خسروآباد، نهارجان، شاخنات، فورخاص، دره عباس، رجنوک، سرچاه، فضل آباد و ... اشاره کرد. بافت قالیچه در اکثر روستاهای خراسان جنوبی معمول است که عمده تولید آن مربوط به بخش زیرکوه قاین (روستاهای بمرود، اسفاد، آبیز، شاهرخت و ...) است. از دیگر مناطق مهم تولید قالیچه های پشمی می توان به روستاهای خلف، فیض آباد، سراب، تک خان، سیدآباد، خور، خوسف، شیرگ آقا، درویش آباد، عربخانه، حاجی آباد، فندخت، شمس آباد، بهمن آباد، گرماب، تیغاب، اسفدن، شاخنات، گازار، درح، چاه دراز، سرزه، گورید، کم چاه مزار ساقی و بیچند اشاره کرد. جنس قالی بیرجند مواد اولیه جنس تارو پود قالی یا فرش مود بیرجند از پنبه تابیده شده است که به آن رس گفته می شود. پرز آن از نخ پشم ( خامه ) می باشد. البته نخ ابریشم نیز در این فرشها کاربرد دارد و به طرز زیبا و خیره کننده ای در سرترنج ها و لچک ها به کار گرفته می شود. رجشمار این فرش ها بین ۳۰ تا ۴۰ می باشد. نوع گره آن فارسی بوده و اغلب به صورت جفتی می باشد. دار این قالی بافی در این منطقه مانند دار قالی کرمان به صورت کماندار است. این اندازه ها بیشتر در ابعاد کوچک بافته می شود. اندازه های بزرگ شامل ۴*۳٫۵ و ۴*۳ و ۴*۶ بافته می شود. گلیم خراسان جنوبی گلیم نوعی فرش بدون پرز است که با درگیری تار و پود و تزئینات زیاد بافته می شود. نقوش در گلیم با عبور دادن پرزهای رنگی از بین تارها نقش می بندد. این نقوش غالباً به صورت هندسی و انتزاعی با الهام از طبیعت و شرایط اقلیمی و جغرافیایی پیرامون هنرمند بافته می شود. گلیم انواع مختلف داشته و به نام های گلیم ساده ( دو رو ) ، سوماک (یک رو ) ، سوزنی و… شناخته می شود . ماده اولیه مصرفی در گلیم بافی عمدتاً نخ پشمی و نخ پنبه ای است که معمولاً از نخ پنبه ای برای تار و از نخ پشمی برای پود گلیم استفاده می شود. گاهاً در مواردی برای تار گلیم از نخ پشمی توأم با موی بز استفاده می گردد.از مهمترین ابزارهای مورد استفاده در رشته گلیم بافی می توان به دار (افقی یا عمودی) ، قیچی، شانه ،کارد (پاکی)وگُله(کوجی)اشارهنمود. مراحل بافت و چله کشی گلیم همانند قالی است .شیوه بافت به دو صورت ساده و پیچ ( وَرنی) می باشد. در بافت ساده، پود به صورت زیر و رو قرار گرفته و نقش را ایجاد می کند اما در بافت سوزنی که بیشتر در منطقه نهبندان و قائنات خراسان جنوبی رواج دارد ، خامه با پیچش بر دور تارها نقش را ایجاد می کند. از این نوع بافت بیشتر جهت تولید بافته های کوچک و ظریف نظیر هَمیان، توبره ، نَمکدان و سفره آردی استفاده می شود.گلیم بافی در تمامی شهرستانهای استان خراسان جنوبی رایج بوده ودرحال حاضر نیز به صورت پراکنده وبه تعداد پایین تولید می گردد. منبع :پورتال مرکز ملی فرش ایران نویسنده :افروزی

    آموزشی مشاهده مقاله
  5. معرفی فرش و گلیم کردستان
    29 دی 5 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم کردستان

    آشنایی با فرش کردستان و نکات مهم در باره آن قالی بافی در استان کردستان قدمت زیادی دارد و یکی از اصیلترین هنرهای دستی ایران محسوب میشود. وجود نمونه هایی از فرش های دستباف در موزه فرش که برای عصر قاجار است، حضور پررنگ قالی بافی کردستان را مستند میکند. از گذشته تا به امروز قالی بافی یکی از اصلی ترین درآمدها برای خانواده های کردستان به حساب می آید و زنان و مردان کرد شانه به شانه هم در بافتن تارو پود فرش و گلیم همکاری میکردند. قالی بافی در اکثر شهرهای این استان رواج دارد ولی قالی های سنندج، بیجار و بوکان امروزه در دنیا شناخته شدهتر است. در این مقاله می خواهیم به طور مختصر فرش کردستان را از نظر سبک، ابعاد و طرح هایی که دارند بررسی کنیم. سبک های رایج فرش کردستان قالی زیبای کردستان در شهرهای مختلف این خطه سرسبز به سه سبک سنه، افشار و بیجار (گروس) بافته می شود. در میان این سه سبک شاید فرش بیجار بیشتر به گوش شما خورده باشد، زیرا شهرت جهانی دارد. این فرش به استحکام بالایی که دارد مشهور است، طوری که بخاطر بافت فشرده و ضخیمی که دارد نمیتوان آن را تا کرد و به صورت لول شده جابه جا می شود. یکی از اصطلاحاتی که برای این فرش به کار میرود “فرش آهنی” است که باز هم محکم بودن آن را تاکیید میکند. از نظر طراحی نیز فرش های بیجار خطوطی ملایم تر نسبت به دیگر طرح های فرش این استان دارند. استفاده از مواد و مصالح مرغوب نیز یکی از دلایل کیفیت بالای فرش بیجار است. سبک قالی بیجار بیشتر در شهر بیجار و شهر قروه و روستاهای اطراف آنها بافته میشود. فرش کردستان قالی های سنه جز فرش های درشت بافت به حساب میآیند و بافت آن‍ها تک پود است و اندازه تار آنها دوبرابر قالیچه های عشایری و جنس تار و پود آنها از نخ است. به دلیل تراکم بالای این قالی ها برای شستشوی از شامپوهای مخصوصی باید استفاده شود. قالی سنه معمولا در اندازه سجادهای و ذرع و نیم (یک متر و نیم) ساخته می شود. قالی های عشایری نیز که امروزه کمتر بافته می شوند، بافتی خشن دارند و در ابعاد کوچکتر بافته میشوند و جنس تارو پود آن ها قالبا از پشم است. فرش افشار نیز یکی دیگر از سبک های قالی بافی در این استان است که بیشتر در شهرهای سقز، بانه و دیواندره رواج دارد. ابعاد فرش های کردستان ابعاد فرش های دستباف کردستان معمولا خیلی بزرگ نیستند و تحت تاثیر بافته های عشایری این منطقه در سایز کوچکتری مانند: پشتی، ذرع و نیم (یک متر و نیم)، دو ذرع (دو متر)، کناره، شش متر مربعی و حداکثر نه متر مربعی بافته می شوند. بنابراین یک فرش یا گلیم دست بافت کردستان، انتخاب خوبی برای به دیوار زدن و یا استفاده از آن برای دکور خانه های مدرن تر است؛ زیرا به خانه شما اصالت و روح ایرانی میبخشد. طرح های قالی کردستان بعد از جنس مرغوب و ضخیم فرش کردستان، طبیعتا طرح های هندسی خاصی که معمولا از سبک زندگی و روحیات مردم اقلیم کردستان برگرفته شده است و رنگهای طبیعی بینظیری که در آن ها به کار رفته، باعث متمایز شدن این قالی ها شده است. اگر از افراد محلی رایج ترین طرح مورد استفاده در فرش های کردستان را بپرسید، بدون شک طرح “ماهی درهم” امتیاز بیشتری میگیرد. اما به طور کلی طرح های لچک ترنج شاه عباسی، سه ترنج، جقه چارگی، گل و بلبل، گل میرزا علی و جقه چهار پر از طرح های معروف قالی کردستان هستند. طرح باغی نیز یکی از زیباترین طرح های کردی است که از نگاه بالا باغی رنگارنگ و زیبا را به تصویر میکشد. رنگ هایی که در اکثر این فرش ها به چشم میخورد آبی، قرمز، سبز، کرم و قهوهای است. قالی بافان کردستان از الیاف کاملا تابیده شده استفاده میکنند و این کار باعث می شود زمانی که پشت قالی را نگاه میکنید، گره های فرش را به خوبی مشاهده کنید. در کلام آخر باید گفت، شناختن فرش ایرانی در قالب هنر ایرانی امروزه بسیار مهم است. زیرا با پیشرفت تکنولوژی و تولید انواع فرش های ماشینی و فانتزی در ابعاد و کاربردهای گوناگون سلیقه افراد را تحت تاثیر قرار داده است، و هنر و زیبایی فرش هایی مانند فرش کردستان رفته رفته فراموش میشوند. گلیم کردستان آنچه که گلیم را بهعنوان یک هنر اصیل معرفی میکند، تنوع و زیبایی طرحها و رنگهای آن است. منطقهی کردستان، در میان صدها گلیم بهندرت میتوان چند گلیم را پیدا کرد که شبیه یکدیگر باشند، چون بافت آنها بر اساس طراحی از پیش آماده نبوده بلکه بیشتر تابع ذهن خلاق، ذوق و فرهنگ خاص بافنده است.در واقع دستهای هنرمندان همواره زیباییهای طبیعت را بهصورت طرحها و نقشها بر گلیم منعکس ساختهاند و نیز بسته به بافنده آن و نوع ضربات دفتین و مقدار کشش پودها و تنظیم تارها باعث گوناگونی بافت از یکنوع طرح هستند. از دیگر ویژگیهای هنری گلیم نقوش عامیانه است که از ذوق، هنر، احساس و اعتقادات بافنده سرچشمه گرفته و این نقوش در رابطه با انسان و خطرات و اندیشه اوست.نقش و نگارها ضمن اینکه ظاهری عینی و طبیعتگرا دارند، مالامال از تمثیل و استعاره و رمز و رازهای جهان معنوی بوده و بازتابی از آرزوهای بلند انسان است، بهگونهای که میتوان آن را رسانهی ثبت اعتقادات و ایمانها و باورهای آنها و انتقال آن از نسل خود به نسل بعد دانست. تاریخچه گلیمبافی در سنندج قدیمیترین گلیم کشف شده در ایران، قطعه گلیمی است که آنرا متعلق به حدود 300 سال پیش از میلاد دانستهاند. گرچه از سبقهی تاریخی هنر گلیمبافی و زمان آغاز آن در کردستان اطلاع دقیقی در دست نداریم اما بدون تردید به همراه حصیر بافی، نمد مالی در ردیف نخستین صنایع و هنرهای فلات ایران قرار دارد و از زمانهای بسیار دور بهعنوان زیرانداز گرم و مناسب و قابل حمل جهت استفاده در نقاط سرد و کوهستانی مورد استفاده قرار گرفته است.گلیم همچنین در مقام دست بافتهای از تار و پود محکم و مقاوم برای نگهداری و حمل اشیا و آذوقه و تزئین منازل روستائیان مورد نظر بوده و کاربرد همیشگی داشته و دارد. شهر سنه که اکنون به سنندج شهرت دارد و مرکز استان کردستان است نام خود را به دستهای از گلیمهای ظریف بافت قرون 18 و19 و اوایل قرن 20 داده است. در ایران چندین نوع بافت گلیم داریم که مشهورترین و پراستفادهترین آن نوع چاکدار است، بافت چاکدار موجب ایجاد ظریفترین بافت گلیم میشود. نوعیگلیم که در سنندج بافته می شود، دارای ویژگی منحصر بفرد این شهر است که از نوع بافت چاکدار است که بافتی منحنی دارد و نسبت به سایر مناطق در ارجحیت است چون در اکثر مناطق هندسی بافته میشود.نقشها اغلب شامل گل و بته و مو رونده و زنبور عسل است و در ترنج میانی دارای یک نقش جدولی و یا مشبک است که در داخل هر یک از آنها دسته گلهای کوچکی معروف به طرح هراتی قرار دارد. طرحهای گل و بوتهای زیبا از قلابدوزیها وزریهای دورهی صفوی الهام گرفته و اغلب در کارگاهها بخاطر تقاضاهای عالی پسند اهالی شهرها تولید شده است. اگر ایران به خاطر گلیمهای سجادهای معروف نیست، در این مورد سنندج مستثنی است.گلیمهای سجادهای که در سنندج بافته میشود، محراب پیاری شکل آنها ممتاز است.گلیم سنندج ارزش جهانی و واقعی آن توسط کلکسیونرها در مزایدههای دهههای 1950 و 1960 شناخته شده است و بالاخره در سالهای 1980 گلیم سنه به اعتبار شایسته خود در دنیای غرب دست یافت.در گلیم سنندج نقوش متفاوتی وجود دارد که هر کدام در کل نام ویژهای دارد و اجزا آن نیز هر کدام دارای نامی هستند. نقوش سنتی که در کردستان رایج بوده و هست عبارتند از ماهی در هم، گل چینی، گل میرزا علی، گل وکیلی، گل جرسه، گل فرنگ، گل وگلدان، گل چایی، دست و دلبر، نقشه موسایی، نقشه قفقاز، گل وطوطی، بازو بند، محر مات، قاب قرآن .... و در سالهای اخیر نقشههای دیگری چون توت فرنگی، گل جرسه پیوندی در ردیف نقشههای سنتی قرار گرفته است. منبع: www.donyayfarsh.comو www.isna.ir

    آموزشی مشاهده مقاله
  6. معرفی فرش و گلیم کهگیلویه و بویراحمد
    29 دی 6 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم کهگیلویه و بویراحمد

    فرش و گلیم استان کهگیلویه و بویراحمد صنایع دستی عشایر استان کهگیلویه و بویراحمد همانند دیگر عشایر ایران از جایگاه ویژه ای برخوردار است و چون دامپروری و پرورش دام یکی از محورهای اصلی زندگی آنهاست . پشم و موی حاصل از طریق دامداری به مصرف تهیه و تولیدگلیم بافی, گبه عشایر, نقوش قالی میرسد گبه: گبه عشایر کهگیلویه و بویر احمد ، نوعی فرش با پرزهای بلند و چند پوده است که ابعاد آن حدود 220 × 150 سانتی متر می باشد . جنس پرز گبه های قدیمی از پشم خود رنگ و جنس تار آن مخلوط پشم و مو و پود آن از پشم بود . گبه های رنگی که اخیراً در این استان بافته می شوند تار آنها گاهی از پنبه تهیه می شود . عشایر کهگیلویه و بویر احمد از گبه جهت فرش کردن چادرهایشان استفاده می کنند . در گذشته این محصول کمتر جهت فروش به بازار عرضه می شد و چون محصولی خود مصرفی بود و در بافت آن قید و بندهای رایج بازار را نداشتند ، نقوش و رنگهای دلخواه و متناسب سلیقه خود را در بافت گبه بکار میبردند . امروزه بعضی گبه بافان این استان مواد اولیه مصرفی را از سفارش دهندگان تحویل گرفته و در ازای بافت دستمزد دریافت می کنند . در طرح گبه از نقوش هندسی ، به ویژه نقوش حوضی شکل که به نقش حوض معروف است بسیار استفاده می شود . نقش حوض در گبه معمولاً از یک تا سه لوزی بزرگ در وسط و متن گبه تشکیل می شود . این نقش معمولاً در گبه های خود رنگ به کار میرود . نقش دیگری که در بیشتر گبه ها به کار می رود نقش چنگ است ، که هم در گبه های خود رنگ و هم در گبه های رنگی دیده می شود . این نقش به صورت یک رو در گبه های خودرنگ و هم در گبه به کار می رود . چنگ یک رو نشان دهنده چنگی است که بازوهای آن به سمت خارج می باشد ولی بازوها و زواید چنگ دورو هم به سمت داخل و هم به سمت خارج بافته می شود . گاهی چنگ در تمام سطح گبه ، پشت سرهم و چسبیده به یکدیگر تکرار می شود و گاهی نیز به صورت گلهای جدا از هم در گبه به کار می رود نقوش گبه : نقش شیر: از دیگر نقوش گبه است که هم در گبه های رنگی و هم در گبه های خودرنگ کاربرد دارد . نقش شیرها گاهی به صورت تک و کوچک در بین گلهای متنوع کوچک و گل خرده ها بافته می شود . گاهی اوقات شیرها پشت سرهم به صورت کوچک تکرار می گردد . پاره ای اوقات نیز شیرها بزرگ هستند و بصورت یک شیر تنها یا دو شیر نشسته روبروی هم یا ایستاده که شمشیری در دست دارند . به نشانه قدرت و جنگجویی دیده می شوند فضای اطراف شیرها نیز با گلهای کوچک پر می شود . نقش قاب قرآنی : این نقش که همان نقش بوته است ، به دلیل تزئینات بوته ها در اطراف قرآن ها به نام قاب قرآنی معروف است و در گبه های رنگی یا خود رنگ بکار می رود . گاهی اوقات تمام سطح گبه را می پوشاند . این نقش از روزگاران قدیم بر روی انواع دستبافت ها مانند : قلمکار، قالی و ترمه بکار رفته و رایج ترین نوع آن به « بته جقه ای » مشهور شده است . نقش گل و بلبل : در این نقش که از رایج ترین نقوش گبه های عشایر کهگیلویه و بویر احمد است ، دو بلبل روبروی یکدیگر بر روی یک شاخه گل که گل های آن همان نیم گل های هشت پر است نشسته اند . نقش گل خرده : از نقوشی است که در گبه های خود رنگ استان کهگیلویه و بویر احمد رایج است . گل خرده ها از نقوش متنوعی مانند چنگ و ستاره تشکیل می شوند و متن گبه با این نقوش کوچک و با نظمی خاص پر می شود . از دیگر نقوش این استان که در گبه های رنگی و خود رنگ عشایر به کار می رود نقش ستاره است که در کنار یکدیگر بافته شده و حد فاصل آنها شکلی شبیه لوزی ایجاد می شود . نقش کاجی : نقش کاج که مانند سرو مظهر سرسبزی و جوانی و زندگی است در گبه های عشایر استان کهگیلویه و بویر احمد به صورت درخت های کاج جدا از یکدیگر تمام متن گبه را می پوشاند . نقش کاجی در بعضی از گبه های خودرنگ مناطق تولید گبه ( از جمله سربیشه ) دیده می شود . نقش گل کلمی : این نقش شبیه کلم باز شده است . این نگاره شباهت زیادی به گل شاه عباسی بدون ساقه و برگ دارد . نقش سماوری : این نقش در تمام متن گبه تکرار می شود . در کنار ورودی سماورها نقش سروی که سر آن کمی خم شده است دیده می شود . نقش سماوری روی گبه ها با نقش سماوری قالی ها متفاوت است . حاشیه گبه های کهگیلویه و بویر احمد مانند حاشیه قالی ساده ولی هندسی تر است . از معروف ترین و زیباترین حاشیه ها می توان از حاشیه شیری ، حاشیه خشت ، حاشیه گل ، حاشیه چنگ و حاشیه کژدمی نام برد . گلیم بافی : گلیم بافی در این استان بیشتر توسط زنان و دختران عشایر و روستایی و در بیشتر مناطق استان بافته می شود . سابقه گلیم بافی در این استان بسیار طولانی و شباهت زیادی به گلیم بافی در استان فارس دارد . از مراکز مهم گلیم بافی می توان موردراز علیا ، موردراز سفلی ، گنجه کان ، یوسف آباد ، سپیدار و تنگ سرخ در نزدیک یاسوج و منطقه سادات محمودی در 105 کیلومتری یاسوج را نام برد . منطقه مهم دیگر تولید گلیم منطقه "بهمنی" سردسیر از توابع دهدشت واقع در 250 کیلومتری یاسوج را میتوان نام برد . منطقه مهم دیگر تولید گلیم منطقه دوگنبدان است و نیز در نقاطی مانند : سربیشه ، بید زرد ، دره پلنگی و ... بافت گلیم رواج دارد . در بی بی حکیمه در 85 کیلومتری دو گنبدان که منطقه ای عشایری است ، بافت گلیم از رونق ویژه ای برخوردار است . نقوش به کار رفته در گلیم های عشایری استان کهگیلویه و بویر احمد بسیار متنوع است که از میان آنها می توان به نقش شانه یا شونه اشاره کرد . این نقش در اکثر نقاط استان در بافت گلیم به کار می رود ولی در هر منطقه با منطقه دیگر متفاوت است . نقش لوزی : نقشایه دیگری است که در گلیم های عشایر استان دیده می شود . تنوع رنگ آمیزی و تنوع نقش لوزی در مناطق تولید گلیم ، به ویژه در مناطق سادات محمودی بسیار چشم گیر است . نقش آغاجری : یکی دیگر از نقوش رایج در گلیم این استان است که همیشه در ترکیب بندی افقی به کار می رود احتمال دارد به دلیل مجاورت عشایر این استان با عشایر قشقایی این نقش از گلیم های آنها اقتباس شده باشد . نقش چهارپر: از نقوش بسیار جالب گلیم های این منطقه است که معمولاً بصورت تک گل های مجزا از یکدیگر در ترکیب بندی های افقی و لوزی دیده می شود . نقش خراسانی : این نقش که معمولاً در ترکیب بندی افقی گلیم های عشایری به کار می رود به دو شکل متفاوت مشاهده شده است . نقش چنگ : نقش زیبایی است که زینت بخش بسیاری از گلیم های منطقه است و اغلب درترکیب بندی لوزی مشاهده می شود . دیگر نقوش به کار رفته در گلیم های این خطه عبارتند از : نقش پرنده ، نقش دانه بیگی ، نقش گل تهرانی ، نقش فی البداهه . حاشیه گلیم های استان کهگیلویه و بویر احمد بسیار ساده است و تنوع کمتری در آن دیده می شود . معروف ترین حاشیه ها عبارتند از : حاشیه خراسانی ، حاشیه هفت و هشت ، حاشیه کتابی و حاشیه بندروی . سخن پایانی : در مطالب بالا به بررسی فرش و گلیم استانکهگیلویه و بویر احمد پرداختیم که میتواند شما را برای خرید فرش و گلیم این منطقه کمک کند تا بتوانید خرید خوبی را تجربه کنید ؛ دیدگاه های خودتان را با ما بهاشتراک بگذارید.

    آموزشی مشاهده مقاله
  7. معرفی فرش و گلیم  استان ایلام
    29 دی 1 دقیقه خواندن

    معرفی فرش و گلیم استان ایلام

    فرش ایلام فرش دستبافت ایلام، کیفیت بالایی در بازارهای خارجی وداخلی دارد که در سال 94و95 ثبت ملی شد.ماشین های فرش بافی، با هنر صنعت دستی واصیل ایلامی قدرت رقابت ندارند.قدمت فرش ایلام با این سرزمین رشد کرده ونقش ونگار های آن، ازطبیعت، آداب ورسوم محلی گرفته شده و زنان ایلامیهم به صورت ذهنی و هم با استفاده از نقشه، بافت این نقش را بر روی قالی اجرا می کنند. انواع فرش ایلام قالی لری ایلام لرها نقش بسزایی در رشد صنایعدستی کشور دارند.طرح این نوع قالی ها، از آداب و رسوم ، وفرهنگ مردم کوچ نشین لر نشات گرفته شده.نقوش این فرش ها، گل قطاری، آینه ای ، گوچنگی و شمایل انسان، حیوانات وپرندگان است . فرش گبه فرش گبه، در فارسی به معنای طبیعی و بریده نشده است وتوسط ایل قشقایی طراحی می شود.این فرش ها جزء شناخته شده ترین فرش های کشور هستند.الیاف این فرش ها از پشم تهیه می گردد و رنگ کردن آن ها توسط رنگ های گیاهی صورت می گیرد.فرش های گبه، نسبت به دیگر فرش های ایران دارای ضخامت بیشتری بوده و گاه ، ضخامت آن ها به 2/5 سانتی متر می رسد.نقوش گبه معمولا از مستطیل و اشکال حیوانات تشکیل شده است. گلیم ایلام یکی از مهم ترین و اصیل ترین صنعت دستی ایلام، گلیم نقش برجسته که تلفیقی از گلیم ساده و گره قالی معروف هستند که در سال 1366 توسط یک بانوی ایلامی در شهرستان چرداول، روستای زنجیره ابداع شده ودر سال 1377 بهردیف 42 فهرست آثار ملی کشور، ثبت شده است. معرفی گلیم استان ایلام گلیم قشقایی گلیم قشقایی، به دلیل تنوع در طرح ورنگ،جزء مشهورترین گلیم های ایران است. ازمهم ترین مشخصه های این گلیم ها، می توان به طرح های هندسی خاص و منحصر به فرد، درخشندگی، ظرافت پشم و استفاده از طرح های حیوانات اشاره کرد. گلیم نقش برجسته گلیم نقش برجسته ایلام، تلفیقی از گلیم ساده و گره فرش در متن آن می باشد که به عنوان اصیل ترین صنایع دستی ایلام شناخته می شود.زمینه بافت این گلیم ها، ساده و نقوش برجسته آن، از نوع گره ترکی است که اصطلاحا به آن صوفی بافی می گویند.الیاف مورد استفاده در گلیم، نخ پنبه ای ،نخ ابریشمی و نخ پشمی است که بافندگان ، نخ پشمی را از دام های منطقه خود تهیه می کنند.طرح های لچک ترنج، گل رز، بوته ای ، گلدانی ، محرابی، نقوش نباتی ، حیوانی و انسانی از نقوش مورد استفاده گلیم نقش برجسته ایلام است. منابع:donyayfarsh.com visitiran.ir

    آموزشی مشاهده مقاله
  8. همه چیز درمورد فرش وگلیم کرمانشاه
    29 دی 1 دقیقه خواندن

    همه چیز درمورد فرش وگلیم کرمانشاه

    قالی بافی، به صورت یک فعالیت با ارزش درمیان روستائیان کرمانشاه رواج دارد.شیوه بافت قالی کرمانشاه، دو پودی است و هم چنین، بافته ها به صورت ذهنی و به شکل نقشه های طراحی شده انجام می شود. انواع فرش استان کرمانشاه فرش بیجار معمولا فرش های کرد، بسیار بادوام و جمع وجور هستند.سطح این نوع فرش ها فشرده است و به همین دلیل سنگ ریزه و شن نمیتواند در آن نفوذ کند.در فرش بیجار، معمولا از رنگ های قرمز، آبی با عناصر بژ استفاده می کنند.الگوی ریزماهی و نقوش گلدار از مهم ترین الگوهای این فرش بشمار می رود. فرش کلیایی فرش کلیایی از الیاف مطلوبی بافته می شوند.جنس قدیم این قالی، از الیاف پشم و جنس الیاف فرش های جدیدتر آن، پنبه است.از متداول ترین طرح های این فرش می توان به طرح های مربع اریب اشاره کرد.قالی های کلیایی بسیار سنگین هستند و از ضخامت بالایی برخوردارند. آشنایی با گلیم کرمانشاه گلیم هرسین گلیم هرسین، یکی از مهم ترین صنایع دستی ایران وکرمانشاه می باشد.دراین گلیم، از پشم بسیار مرغوب استفاده می شود.نقوش گلیم هرسین، معمولا برگرفته از طبیعت وسبک زندگی مردم بشمار میرود وطرح آن، شامل گل ترمه،گل مریمی، نقش حیوانات وپرندگان و...است. گلیم تلیس این گلیم در کرمانشاه، معروف به گلیم نقش برجسته است. رنگ های قرمز ومشکی در گلیم تلیس، مورد استفاده اند.بافته های محلی تلیس قدمت دیرینه دارد و از موی بز وپشم گوسفند بافته می شود.

    آموزشی مشاهده مقاله
  9. آشنایی با گلیم استان گیلان
    28 دی 1 دقیقه خواندن

    آشنایی با گلیم استان گیلان

    گلیم گیلان، یکی از قدیمی ترین واصلی ترین صنایع دستی ایران بشمار میرود.بخاطر در دسترس بودن پشم در این استان، هنرمندان زیادی گلیم بافی میکنند.نقوش بکار رفته در گلیم، بیانگر آداب ورسوم منطقه، طبیعت ، شرایط محلی و نوع زندگی مردم است. انواع گلیم استان گیلان گلیم تالش در شهرهای آستارا و تالش استان گیلان، زنان زیادی از طریق گلیم بافی درآمدزایی می کنند.بیشتر این گلیم ها، به کشورهای آمریکایی و اروپایی صادر می گردند.گلیم بافی در تالش، به ثبت ملی رسیده و در این منطقه از جایگاه ویژه ای برخوردار است. گلیم عنبران گلیم عنبران، از هنرهای دستی استان اردبیل و روستای عنبران گیلان است .این گلیم ها به صورت بافته ای دورو و در رنگ ها و طرح های متنوعی بافته می شود که پشت و روی محصول، قابل تشخیص نیست.در بافت آن، از الیاف پشمی مطلوبی استفاده می گردد.بیشتر نقوش اصلی این گلیم ها، بوکوگل،بوته وجنگل هستند.هم چنین، ورستای عنبران، به عنوان قطب گلیم بافی ایران معروف است.

    آموزشی مشاهده مقاله
  10. آشنایی با فرش و گلیم استان آذربایجان غربی
    28 دی 2 دقیقه خواندن

    آشنایی با فرش و گلیم استان آذربایجان غربی

    گلیم آذربایجان یکی از مرغوب ترین گلیم ها است که در استان آذری ، تولید می شود.گلیم ها پرز ندارند و در بافت آنها نخ های پشمی، کرک وابریشم وتار مورد استفاده قرار می گیرد.این گلیم ها، از نوع سوزنی می باشند که دختران عشایر، بدون نقشه با زیبایی خاصی خلق می کنند. انواع گلیم ها گلیم سوزنی: دستگاه گلیم سوزنی از نظر ظاهری شباهت زیادی به دستگاه های گلیم بافی ساده دارند.این نوع گلیم بافی، در بین عشایر بیشتر است ودر موارد تزئینی مورد استفاده قرار می گیرند. گلیم پشمی: در این نوع گلیم، ازپشم حیوانات تهیه می گردد. دارای خواص درمانی و وزن سبک هستند .این گلیم ها در برابر گرما، استحکام بالایی دارند. فرش آذربایجان درآذربایجان غربی شهرهای تکاب، میاندواب، ارومیه، خوی، بوکان، شاهین دژ ودیگر شهرها در عرصه قالبی بافی مشهورند.فرش ریز ماهی خوی وافشار آهنین تکاب بخاطر ظرافت واستحکام فراوان هم درایران وهم در سطح بین المللی بسیار معروفند.این قالی ها با دوام و زیبا هستند که حاصل دسترنج مردم بی ادعا وسختکوش آذربایجان غربی می باشد که هنر شان را به رخ جهانیان می کشند، هنری که هیچگاه از مد نمی افتد ودارای طرح ورنگ مختلف است که باعث خلق و ایجاد خصوصیات چشمگیری می شود. نماینده قالی افشار آهنینوریزماهی دربازار فرش جهان رئیس اداره فرش سازمان صنعت ، معدن و تجارت آذربایجان غربی در گفتگو با خبرنگار تسنیم اظهار داشت : قالی و قالیچه های نفیس و گران بهای افشار در بازار های جهانی فرش محبوبیت خاصی دارند واز لحاظ رنگ ومرغوبیت و طرز بافت و نقشه دارای بهترین کیفیت هستند.این فرش ها با طرح های شاه عباسی، ماهی قوشخانه، لچک ترنج وشکارگاه با حاشیه هایی نظیر فرهاد میرزا، کتیبه، شمعدانی، افشان واسلیمی عرضه می شوند. از جمله فرش های قدیمی و مشهور استان، فرش ریز ماهی خوی می باشد که از مواد اولیه مرغوب، پشم، کرک ،ابریشم و پنبه و گره ترکی و رنگ آمیزی های متنوع در ابعاد و اندازه های مختلف تولید می شوند و قدمت آن به هزار سال میرسد.در سال 1389 در شمال وجنوب استان فرش های ریز ماهی خوی و افشار تکاب ثبت ملی شدند و در سال 1392 فرش بافته شده در خوی به ثبت جهانی رسید که نشان دهنده جایگاه این استان در صنعت فرش کشور است. صادرات فرش آذربایجان به کشور های اروپایی ریزماهی و افشار متقاضیان زیادی در بازارهای داخلی و جهانی دارند ونسبت به سالهای گذشته ، صادرات افزایش پیدا کرده است که به استان های تهران، تبریز ومشهد صادر می شود .آمریکا وکشورهای اروپایی نظیر آلمان ، انگلیس، هلند، فرانسه وکشورهای آسیایی همچون روسیه وچین وکشورهای آفریقایی از بازار های هدف صادرات هدف فرش آذربایجان غربی هستند.مهم ترین قطب های تولید فرش استان ، شهرستان های تکاب و خوی می باشند ودرشهرهای بوکان، میندواب، شاهین دژ، مهاباد وارومیه قالی بافی رواج دارد. منبع:tasnimnews.com

    آموزشی مشاهده مقاله
  11. معرفی قالی زنجان
    27 دی 7 دقیقه خواندن

    معرفی قالی زنجان

    قالی زنجان قالی زنجانیافرش زنجاناز فرشهای سبک روستایی است که در منطقه زنجان واقع در استان زنجان در شمالغرب ایران بافته میشود. در این قالی از گره متقارن با تار و پود پنبهای و پرز پشمی استفاده شده است. ماهی درهم، لچک و ترنج و هندسی از طرحهای رایج و سرمهای، لاکی، کرم، آبی، نارنجی، سیاه، قرمز و بژ از رنگهای رایج قالی زنجان است. استان زنجان یكی از قطبهای فعال قالیبافی در سطح كشور است. قالی در استان زنجان، به جهت نحوه بافت و مواد اولیه مصرفی آن و همبسته با نوع طرح و نقش آن به چند دسته تقسیم میكنیم. در وهله اول در استان زنجان از گذشته بسیار دور یك نوع قالی شبیه به خرسك در منطقه قیدار با رج شمار بالا و یك پود كلفت تهیه میشده است كه در این نوع فرش پود نازك استفاده نمیشده، در حقیقت سنتیترین فرش دستبافت استان محسوب میشود، كه اكثر روستاییان با بافت این نوع زیرانداز آشنایی كامل داشتهاند. البته در حال حاضر نیز تعدادی از خواهران روستایی به بافت این نوع قالی مبادرت مینمایند. نوع دیگری از قالی كه خاص استان زنجان بوده است، قالی با نقش «شاه بلاغی» و غلط ماهی، كه هر دو نقشه به شكل ذهنی اجرا میگردیده و از نظر كیفیت از خرسكهای اولیه ریزتر بافته میشود ولی از نظر مرغوبیت، نوع نقشه اجرایی كیفیتی لازم را ندارند. این نوع بافته در زنجان طرفداران مخصوص به خودش را دارد و كسانی كه استطاعات خرید فرشهای ریزبافت را ندارند از این نوع قالیها خریداری میكنند كه از نظر قیمت در سطح پایینتری هستند. رایجترین نوع قالی پشمی در استان زنجان نوع فرش دستبافت طرح افشار با رج شماره حدود 30 الی 40 رج می باشد، این نوع قالی ریزبافت، وارداتی بوده و از آذربایجان غربی وارد استان زنجان شده است. صنعتگران قالیباف در شهرستانهای زنجان و طارم، گرماب و روستاهای تابعه آن بیشتر این نوع قالی را تولید میكنند. حدود 50 الی 60 سال است كه این طرح وارد قالی زنجان شده است كه در حقیقت یك نوع شكل بسیار انتزاعی است كه در حقیقت 5 طرح ماهی است، با رنگهای مختلف، كه با هم تركیب شدهاند و به شكل یك نقش واحد در فرش تكرار میشوند. بافندههای این نوع قالی، بیشتر ساكنین شهر زنجان میباشند كه از تولید این بافتهها رضایت كامل داشته و از نظر فروش نیز بازار خوبی دارند. ناگفته نماند كه در نقشه فرشهای زنجان باز هم نقوش وارداتی مشاهده میشود كه این نقوش شامل: نقشه شاه عباسی، گل فرنگ، شكارگاه، شطرنجی و غیره هستند كه از استانهای دیگر به زنجان وارد شده است و دلیل ورود این نقشها، علاقه به ایجاد تنوع در نقش، بین بافندهها بوده است. مقداری از این پشمها در خود استان و در روستاها توسط اهالی ریسیده و رنگرزی میشوند و مقدار اعظم مواد اولیه مصرفی از تبریز و كاشان تهیه میشود. رنگرزی در مناطق تولید قالی متأسفانه به صورت شیمیایی صورت میگیرد كه زمینههای ایجاد تحول و تبدیل رنگرزی شیمیایی به گیاهی توسط مدیریت صنایع دستی استان مهیا گردیده است. نقوش سنتی و قدیمی قالی زنجان در تعداد زیادی از روستاهای استان از جمله منطقه قلتوق، بیدگینه و ابهر از رواج خوبی برخوردار است. با این توضیح كه یكی از قدیمیترین و مرغوبترین فرشهای كشور در گذشته نه چندان دور، فرش قلتوق زنجان بوده است كه خوشبختانه در حال حاضر نیز سابقه خود را حفظ نموده است و تولیدكنندگان این منطقه همچنان به تولید قالی سنتی با رج شماره حدود 25 تا 28 میپردازند. برخی از ويژگی های فرش زنجان رنگ:رنگ های اصلی فرش استان اغلب لاكی، سرمه ای، و كرم و رنگ های فرعی آن آبی، نارنجی، سياه، قرمز، و بژ است. رنگ ها از مواد رنگ دار طبيعی داخلی يا رنگ های صنعتی تأمين می شود. در گذشته دور، روناس و بسياری از گياهان رنگ زا در ابهر كاشته می شد و از آنها در رنگرزی استفاده می گرديد و فقط نيل از ساير نقاط به اين ناحيه وارد می شد. بافت اغلب بافندگان استان زنجان را چادرنشينان اقوام كرد، شاهسون امير افشاری، اينانلو، و لر از تيره غياثوند و كاكاوند تشكيل می دهند كه با توجه به داشتن گله های گوسفند، پشم را كه مهم ترين ماده اوّليه در فرش بافی است از گوسفندان محلی تأمين می كنند.در شهرها و روستاهای اين استان ازقبيل شهرهای زنجان و ابهر و همچنين روستای بيدگينه و قلتوق فرش بافی به مثابه حرفه ای با اهميت اقتصادی تلقی می شود و در مراكز خدابنده، ابهر، خرم دره، و عشاير آن نواحی، زنان و مردان به اين شغل درآمدزا اشتغال دار ند. فرش اين ناحيه با گره متقارن و دو پود بافته می شود. طرح و نقش:پژوهشگران معتقدند طرح ماهی درهم، يکي از طرح های قديمی فرش که در سراسر ايران بافته می شود، از ناحيه زنجان برخاسته و زيباترين آن در روستای «هندی كندی» طارم زنجان بافته می شده است. قیمت: قیمت فرش زنجان پایینتر از بسیاری از فرشهای ایرانی است و اکثر افراد توانایی خرید آن را دارند. ویژگی های فرش افشار زنجان فرش افشار به دلیل کیفیت و دوام بالا به فرش آهنین ایران شهرت دارد و در بازارهای بینالمللی شناخته شده است. خوشنامی فرش افشار زنجان از بافت ظریف، استحکام بالا، کیفیت بالای نخ، رنگرزی ماهرانه، استفاده از پشم محکم و انعطافپذیر، اصالت، طرح و تنوع رنگ نقشه و طول عمر بالای فرش نشأت میگیرد. فرشهای دستبافت به سه دسته شهری، عشایری و روستایی تقسیمبندی میشوند، فرش افشار زنجان در دسته فرشهای روستایی قرار میگیرد. البتهدارهایقالیبافی بسیاری در شهر زنجان برپا است، اما تعداد دارهای شهری کمتر از دارهای روستایی است. فرش افشار جزء آثار صنایع دستی است که از دیرباز در بسیاری از روستاهای زنجان بافته شده است. استان زنجان آب و هوای معتدل، چراگاههای بسیار و زمینهای زراعی کوهستانی دارد که آن را به یکی از تولیدکنندگان اصلی فرش تبدیل کرده است. زنجان نقش مهمی در ارتقاء هنر فرشبافی ایران داشته است، چرا که طراحان و تولیدکنندگان فرش سهم قابل توجهی در رونق و احیاء صنعت فرشبافی و ورود آن به بازار جهانی داشتهاند. وجود چراگاههای وسیع و رونق کشاورزی و دامپروری در ناحیه افشار زنجان باعث شده که بخش اعظم پشم مورد نیاز برای بافت فرش به صورت محلی تهیه شود. فرش افشار باکیفیتتر و گرانتر از فرش زنجان است و با خامه فرشبافی مرغوبتری بافته میشود. منابع: www.beytoote.com نویسنده :افروزی

    آموزشی مشاهده مقاله
  12. معرفی قالی اصفهان
    27 دی 6 دقیقه خواندن

    معرفی قالی اصفهان

    قالی اصفهان خامه مورد استفاده در این فرش از ظریف ترین نوع پشم – که کرک نامیده می شود- تهیه شده است و استفاده از ابریشم در فرش اصفهان بسیار متداول است و بافت فرش های گل ابریشم و تمام ابریشم و چله ابریشم و … در بین تولیدات این دیار سهم قابل توجهی دارد. جنس پودهای مورد استفاده در قالی اصفهان اغلب پنبه ای است و چله قالی اصفهان معمولا ابریشم و سفید رنگ است و شیرازه قالی همراه بافت پیچیده می شود. فرش اصفهان به شیوه لول باف و به گره فارسی و دو پود و در هر رج بافته می شود. رجشمار معمول این فرش 55 الی 70 است.. بیشتر تولیدات اصفهان بسیار ظریف و با کیفیت بوده و در اندازه های مختلف به ویژه ذرع و نیم و پرده ای و قالی های شش و نه متری بافته می شوند. یکی از معروف ترین و متداول ترین طرح های فرش اصفهان، طرح لچک ترنج می باشد که ترنج شاه عباسی و اسلیمی در فرش بافی اصفهان بسیار مورد توجه است. از دیگر طرح ها می توان به طرح ترنجی افشان و ظل السطان ، دسته گلی و شکارگاه اشاره کرد. طرح گنبد اصفهان که برگرفته از بناهای به یادگاره مانده از زمان صفوی است بسیار مورد توجه می باشد. که امروزه در دیگر مناطق قالی بافی هم از آن استفاده می کنند. در قالی معروف پنج هزار متری ایران که در مسجد مسقط عمان استفاده می شود از طرح مسجد شیخ لطف الله اصفهان استفاده شده است.در نقش پردازی فرش اصفهان طرح های اسلیمی ، برگ مویی، بوته ، نقوش حیوانی و … با ظرافت خاصی همراه با رنگ آمیزی سبز و طلایی و کرم و … منظره زیبایی از فرش اصفهان نشان می دهد. ابعاد: در اصفهان قالیچهها و فرشهایی در اندازههای ذرع و چارک، ذرع و نیم، دو ذرعی، پردهای و فرشهای شش متری و گاهی بزرگتر بافته میشو. فرشهای ظریف بافت وگل ابریشماصفهان با طرحهای آن همواره از شهرت بسیار زیادی در بازارهای جهان برخوردار بودهاند. ویژگیهای عمده فرش اصفهان عبارتند از: 1.داشتن گل و برگهای شکیل و اصیل ختایی که بصورت درشت و پر برگ دیده میشود. 2.عدم استفاده از ۴/۱ ترنج در لچکها 3.تقلید از کاشیکاریهای بناهای دوره صفویه اصفهان (مسجد امام و شیخ لطف الله) 4.استفاده از قندیل به جای سر ترنج در بیشتر فرشها 5.استفاده از رنگهای سنتی مثل لاکی و سرمهای در زمینه و حاشیه 6.عدم استفاده از سایه روشن در اغلب کارها (به جز در کارهای اخیر) 7.استفاده از طرح ظل السلطان در بعضی از فرشها با تنوع رنگی بیشتر 8.داشتن اندازههای کوچک و متوسط (اخیراً اندازه بزرگ نیز متداول شده است) 9.متأثر از مینیاتور، خاتم و سایر صنایع دستی ایران رنگبندی یک بررسی صد ساله بر روی قالی معاصر اصفهان و حتی سالهای دورتر تا روزگار صفویه نشان میدهد که نه تنها طرح و نقش، بلکه رنگ و رنگ آمیزی فرش در اصفهان به ندرت دچار تحول و دگرگونی بوده است. در دوران حکومت صفویان رنگهای زرد طلایی و سبز به ترتیب از نمایههای اصلی فرشهای نفیس و حتی شاهی اصفهان بودهاند. در این زمان، هنوز هم میتوان به وضوح تعلق خاطر هنرمند اصفهانی را به نقوش سنتی و زیبایی لچک و ترنجهای اسلیمی و شاه عباسی مشاهده نمود. رنگ لاکی به عنوان مادر رنگهای فرش ایران در کنار رنگ کرم، زمینه متن و حاشیه اغلب فرشهای اصفهان را در برگرفته و کمتر میتوان اثری از رنگهای بیگانه و نامأنوس در این فرش دید. تعداد رنگهای بکار رفته در فرشهای اصفهان تا حدودی، زیاد است و کمتر اتفاق میافتد که در آنها کمتر از ۱۴رنگ به کار میرود. طراحان و قالیبافان اصفهانی، اغلب رنگهای دلخواه خود را در زمینههای فیروزهای، سرمهای، قرمز، بژ و سفید نخودی انتخاب میکنند. رنگ قالیهای اصفهان در زمینه رنگهای روشن است. مثلاً از بژ یا آبی روشن استفاده بیشتری میشود.گاه از ۱۵ رنگ برای ایجاد تضاد و برای طرحهای داخلی از درجات گوناگون قرمز استفاده میشود. نسبت رنگهای سرد به رنگهای گرم کاربرد بیشتری دارد. رنگهای کرم، سرمهای، انواع آبی (آبی روشن، آبی سیر، آبی فیروزهای)، الماسی، انواع رنگهای خاکی شامل خاکی روشن، خاکی متوسط، خاکی بادامی، خاکی اصفهان، خاکی سیر، بژ، سبز سیر (مینایی)، بژ صورتی ولاکی استفاده میشود. نقش ها: لچک و ترنج،اسلیمی،گل فرنگ،شکارگاه و .. در گلیم بافی اول و آخر قالی را با پود هایی رنگی تزئین میکنند که به آن ملیله میگویند منبع: www.iran-carpet.com نویسنده:افروزی

    آموزشی مشاهده مقاله